กองทุนภาคประชาสังคม

ความสำคัญของภาคประชาสังคม

ความสำคัญและการขับเคลื่อน

เพื่อส่งเสริมความเข้มแข็งขององค์กรภาคประชาสังคม

ตอนที่ 1 : ความสำคัญของภาคประชาสังคม

 

 

ภาครัฐ เป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาสังคม การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนทั้งประเทศจำเป็นอย่างยิ่ง

ที่จะต้องมีการวางโครงสร้างพื้นฐาน การจัดระบบการศึกษา  รวมถึงการสร้างและพัฒนาระบบสวัสดิการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต

ประชาชน เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี ดังเช่น มีความปลอดภัยในชีวิต มีสุขอนามัยที่ดี เป็นต้น กระบวนการพัฒนาเหล่านี้

จำเป็นต้องใช้งบประมาณจำนวนมาก และเป็นบทบาทของภาครัฐที่จะลงทุนทางสังคมในการสร้างและพัฒนาระบบการศึกษา

สวัสดิการ สาธารณสุข ฯลฯ เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพที่ดี นอกจากนี้องค์กรภาคธุรกิจยังมีส่วนสำคัญในการพัฒนาสังคม

ดังเช่น การหรือสร้างความมั่งคั่งด้านเศรษฐกิจให้กับประเทศอันส่งผลถึงคุณภาพชีวิตของประชากร อย่างไรก็ตาม จากการพัฒนา

ประเทศที่ผ่านมา พบว่า มีการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ทางสังคมที่เป็นไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในสังคมเทคโนโลยีสารสนเทศ

ได้เกิดประเด็นปัญหา หรือความเสี่ยงต่อปัญหาในรูปแบบที่หลากหลายและมีลักษณะเฉพาะแตกต่างไปในแต่ละพื้นที่ ดังนั้นการที่

ประชาชนจะพึ่งพิงภาครัฐ หรือภาคธุรกิจ เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางสังคมประเด็นในลักษณะ

เฉพาะกลุ่ม เฉพาะพื้นที่มากขึ้น การรวมกลุ่มของประชาชนเป็นภาคประชาสังคมนับได้ว่าเป็นอีกรูปแบบหนึ่งในการสร้างพลังให้กับภาค

ประชาชนในการรู้เท่าทันเพื่อพร้อมรับและปรับตัวกับสถานการณ์ทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา  

 

ประชาสังคม เป็นเวทีแห่งชีวิตทางสังคมที่มีการจัดตั้งขึ้นเป็นเอกเทศจากรัฐ และนอกภาคการเมือง อันเป็นพื้นที่ของกลุ่มและผู้กระทำการ

ทางสังคม ซึ่งมีวัฒนธรรมและเศรษฐกิจที่หลากหลายมาร่วมกันแสดงตน เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและความคิด อันนำไปสู่การสร้าง

เอกลัษณ์ ความผูกพัน และความเชื่อร่วมกัน โดยมีเป้าหมายเพื่อการพิทักษ์ หรือเพิ่มพูนผลประโยชน์ที่เป็นรูปธรรมของกลุ่ม[1]

 

 

ลักษณะกิจกรรมของภาคประชาสังคม จึงเป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นภายใต้สำนึกและข้อเรียกร้องของประชาชนในความหมายของสิทธิ และการ

มีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายสาธารณะและผลประโยชน์จากกิจกรรมสาธาณะ ดังนั้นในการจัดว่ากลุ่มใดเป็นประชาสังคม จึงมิได้หมายรวม

ถึงเพียงการเกิดกลุ่มแต่เป็นกิจกรรมภายในกลุ่มที่สะท้อนจิตสำนึก การมีส่วนร่วมและการกำหนดนโยบายของสมาชิก ทั้งนี้หากพิจารณา

บางกลุ่มเช่น กลุ่มวัด หรือมวลชน (mass society) ไม่นับเป็นประชาสังคม เพราะขาดความผูกพันธ์ ความใกล้ชิด และลักษณะการรวมตัว

ไม่มีลักษณะของความเป็นสถาบันเกิดขึ้น[2] ลักษณะความเป็นสถาบันของภาคประชาสังคม จึงเกิดจากความร่วมมือ มีความไว้วางใจกันและกัน 

 



อ่านต่อตอนที่ 2

_____________________________________________________________________________________________________
 

[1] จาก “การสัมมนาเรื่อง ประชาสังคมกับประชาธิปไตย (Civil Society and democracy),”

โดย Larry Diamond, 2537, วารสารสังคมศาสตร์,

[2] ธันยา รุจิเสถียรทรัพย์ และอารีย์ อาภรณ์, รายงานการศึกษาเรื่อง บทบาทของกองทุนที่สนับสนุนภาคประชาสังคมทั้งในสังคมไทยและต่างประเทศ,

(ภายใต้การสนับสนุนของโครงการจัดการความรู้ สนับสนุนการขับเคลื่อนกองทุนภาคประชาสังคม สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข, 2558),

อ้างถึงใน จามะรี เชียงทอง, 2543.

 

ภาพประกอบ : นพพล  ไม้พลวง

 

 

Tag


องค์กรที่ร่วมขับเคลื่อน ดูทั้งหมด

  • คณะกรรมการสมานฉันท์แรงงานไทย
    มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง
    ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน
    สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ)
    มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท
    มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา
  • SIRNet
    สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
    เครือข่ายผู้หญิงเพื่อความก้าวหน้าและสันติภาพ
    มูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย
    มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย
    มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ(มพน.)
  • สมาคมพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงาน
    สมาคมคลังปัญญาอาวุโสแห่งประเทศไทย
    มูลนิธิพัฒนางานผู้สูงอายุ
    สหพันธ์ชมรมผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร
    มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.)
    มูลนิธิเพื่อนหญิง
  • มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล
    มูลนิธิผู้หญิง
    สมาคมครอบครัวศึกษาแห่งประเทศไทย
    สมาคมเพื่อคนพิการทางสติปัญญาแห่งประเทศไทย
    สมาคม คน พิการ แห่ง ประเทศไทย
    สมาคมคนหูหนวกแห่งประเทศไทย
  • สภาคนพิการทุกประเภท
    สถาบันสร้างเสริมสุขภาพคนพิการ
    มูลนิธิพัฒนาคนพิการไทย
    สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย
    มูลนิธิสากลเพื่อคนพิการ
    HDF
  • มูลนิธิดวงประทีป
    มูลนิธิสร้างสรรค์เด็ก
    มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก
    มูลนิธิหนังสือเพื่อเด็ก
    YPDC Thailand
    มูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็ก
  • มูลนิธิเพื่อเด็กพิการ
    มูลนิธิเด็ก
    คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน (กป.อพช.)
    สำนักงานประสานการพัฒนาสังคมสุขภาวะ
    มูลนิธิสุขภาพไทย
    มูลนิธิกองทุนไทย
  • มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม(มอส.)
    มูลนิธิเครือข่ายครอบครัว
    เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน
Create by taie