กองทุนภาคประชาสังคม

บัณฑิตย์ ธนชัยเศรษฐวุฒิ กับบทบาทกองหนุนแรงงาน

เวลานึกถึงปัญหาแรงงาน ผู้ชายคนนี้อาจไม่ใช่คนแรกๆ ที่หลายคนนึกถึง แต่สิ่งที่เขาทำมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าคนที่ยืนชูมืออยู่แถวหน้าเรียกร้องค่าแรง เขาเป็นคนชงเรื่องส่งข้อมูล เพื่อใช้ในการต่อรองเรียกร้องสิทธิเรื่องต่างๆ เกี่ยวกับแรงงาน ให้กลุ่มสหภาพแรงงานและองค์กรพัฒนาเอกชนใช้ทำงานเคลื่อนไหวในเรื่องดังกล่าว

 บัณฑิตย์ ธนชัยเศรษฐวุฒิ  ผู้อำนวยการ มูลนิธิอารมณ์ พงศ์พงัน นักวิจัยสิทธิแรงงาน ที่ปรึกษากลุ่มผู้ป่วยจากการทำงานและสิ่งแวดล้อมแห่งประเทศไทย และที่ปรึกษาอีกหลายตำแหน่งในการให้คำปรึกษาด้านแรงงาน นอกจากนี้ยังเป็นนักเขียนและมีผลงานวิจัยหลายเรื่อง อาทิ สิทธิแรงงานในกระแสโลกาภิวัตน์พัฒนา ฯลฯ

เขาคนนี้ทำงานอยู่ในแวดวงแรงงานกว่า 24 ปี นอกจากใส่ใจเรื่องสิทธิแรงงาน ยังพยายามเรียกร้องสิทธิให้แรงงานต่างด้าวในฐานะที่พวกเขาเป็นมนุษย์ไม่ต่างจากเรา

 ย้อนไปเมื่อ 20 ปีที่แล้ว สมัยที่เรียนนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผมเป็นนักกิจกรรมเชิงสังคม ตั้งใจแล้วว่าจะไม่มีบทบาทเป็นกรรมการบริหาร เป็นผู้ช่วยเรียนรู้งานดีกว่า ในวันแรงงาน ผมเคยเชิญผู้นำสหภาพแรงงานที่เคลื่อนไหวตอนนั้นมาเล่าวิถีการต่อสู้เรียกร้องความเป็นธรรมให้เพื่อนนักศึกษาฟัง เพื่อให้พวกเขาตื่นตัวเรื่องนี้ ตั้งแต่สมัยทำกิจกรรม ผมชอบทำงานเหมือนกองหนุน อยู่ด้านข้างมากกว่าแนวหน้า ผมไม่ถนัดบทบาทในกองหน้า แต่อยากเน้นเรื่องการศึกษาข้อมูล สมัยที่มีการคัดค้านการขึ้นราคาค่ารถเมล์ เรียกร้องเรื่องสินค้าราคาแพง ถ้าจะเคลื่อนไหวก็ต้องไปคุยนักการเมือง นักข่าว นักวิชาการ เพื่อให้ได้ข้อมูลรอบด้านในการเคลื่อนไหวขององค์การนักศึกษา แต่ผมจะไม่แสดงบทบาทที่เป็นทางการ ปัญหาแรงงาน เป็นประเด็นสำคัญเรื่องหนึ่งของปัญหาทางสังคม มันเชื่อมโยงกับปัญหาเศรษฐกิจและการเมือง เชื่อมไปถึงปัญหาระหว่างประเทศ แรงงานต่างด้าวและแรงงานข้ามชาติ ผมสนใจเรื่องสิทธิแรงงาน เพราะเห็นว่าแรงงานกลุ่มนี้ถูกเอาเปรียบมากกว่าแรงงานไทย ทางเลือกหรือทางออกที่พวกเขาจะปกป้องยกระดับสิทธิตัวเองมีน้อยมาก

กว่า 24 ปีในการทำงานแวดวงแรงงาน คุณบัณฑิตย์เล่าถึงจุดเริ่มต้นว่า  ก่อนจะเข้าเรียนที่โรงเรียนสวนกุหลาบ ผมก็สนใจปัญหาสังคม ตอนเด็กๆ ผมมีโอกาสเรียนทั้งภาษาไทยและภาษาจีน ตอนนั้นครูที่สอนภาษาจีนเป็นคนหัวก้าวหน้า เรียนอยู่ในมหาวิทยาลัย ครูมีญาติพี่น้องเป็นนักเคลื่อนไหวทางการเมือง เขาชอบนำบทความภาษาอังกฤษของเหมา เจอ ตุง แม็กซิม กอร์กี้มาให้อ่าน ก็ค่อยๆ ซึมซับไป และครูแนะนำให้ผมไปดูนิทรรศการเคลื่อนไหวชุมนุมของกลุ่มต่างๆ จนผมได้ทำงานอย่างเป็นทางการปลายปี 2530 เพราะผู้จัดการมูลนิธิอารมณ์ ชวนผมมาช่วยงานการศึกษาวิจัยแรงงาน ส่วนใหญ่กลุ่มเป้าหมายแรงงานที่ผมศึกษาวิจัยอยู่ในภาครัฐวิสาหกิจ ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่า อารมณ์ พงศ์พงัน เป็นชื่อผู้นำแรงงาน เขาเสียชีวิตเมื่อปี 2523 ตอนนั้นผมยังเป็นนักศึกษาปีหนึ่ง ผมได้ไปงานศพของเขา ผมไม่รู้จักเขา แต่เห็นมีคนไปงานศพเยอะมาก มีตั้งแต่นักการเมือง ผู้นำแรงงาน นักธุรกิจ ฯลฯ เขาคงเป็นคนสำคัญ

คุณบัณฑิตย์เล่าถึงการทำงานว่า  “ องค์กรเราไม่ได้เคลื่อนไหวโดยตรง แต่เคลื่อนไหวในแง่ข้อมูลข่าวสาร เพื่อสนับสนุนประเด็นแรงงานที่มีองค์กรอื่นๆ เคลื่อนไหวให้เกิดความชอบธรรม ยกตัวอย่างการนำเข้าแรงงานระหว่างรัฐต่อรัฐ เพิ่งเกิดขึ้นในช่วง 3 ปี เมื่อถูกนำเข้ามาทำงาน พวกเขามีสิทธิใช้ประกันสังคม แต่มีปัญหาเพราะนายจ้างจำนวนมากหักเงินสมทบเข้ากระเป๋าและบางส่วนส่งให้ประกันสังคม สิทธิประโยชน์ตามประกันสังคมที่เขาควรได้รับเท่าแรงงานไทย ก็ไม่ได้รับ คนพวกนี้จะถูกจ้างปีต่อปีไม่เกิน 4 ปี จากนั้นต้องเว้นไป 3 ปีจึงจะกลับมาทำงานได้ นอกจากนี้ยังมีเรื่องอคติจากคนไทยที่คิดว่า คนพวกนี้มาแย่งงานคนไทย ทั้งๆ ที่นายจ้างตั้งใจจ้างแรงงานต่างด้าว และยังมีอคติอีกว่า อาจกระทบต่อความมั่นคงของประเทศ ซึ่งคนเหล่านี้เข้ามาเพราะอัตคัด ขัดสน ไม่ได้อยู่ดีกินดี เหมือนคนไทย และงานที่ทำอยู่เสี่ยงกับการเลิกจ้าง”

สิ่งที่คุณบัณฑิตย์ อยากเห็นในอนาคตเกี่ยวกับแรงงาน คือ  ถ้าแรงงานไทยหรือสหภาพแรงงานไทยไม่สนใจสิทธิแรงงานข้ามชาติ สุดท้ายก็จะกระทบต่อบทบาทและสิทธิแรงงานไทย เรื่องนี้แรงงานไทยปรับตัวช้าไม่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงบางอย่าง ส่วนที่แรงงานไทยเปลี่ยนแปลงก็คือ ไปสู่ภาคบริการมากขึ้น เข้าใจเรื่องสิทธิการรวมตัวต่อรองมากขึ้น ทำให้นายจ้างไม่สามารถเอาเปรียบได้เหมือนเดิม ขณะเดียวกันรูปแบบวิธีการต่อรองยังใช้วิธีการเดิมๆ ทำให้แรงงานตกเป็นฝ่ายถูกกระทำเหมือนเดิม เพราะรูปแบบการเอาเปรียบการจ้างงานมีมากขึ้น

                บัณฑิตย์ ธนชัยเศรษฐวุฒิ  เปรียบเสมือนกระบอกเสียงของแรงงาน ที่ทำงานเพื่อเรียกร้องสิทธิ และประโยชน์ให้กับพวกเขา อีกหนึ่ง “พลังพลเมือง” ที่เป็นฟันเฟืองสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของแรงงานไทย

 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : กรุงเทพธุรกิจ

Tag


องค์กรที่ร่วมขับเคลื่อน ดูทั้งหมด

  • คณะกรรมการสมานฉันท์แรงงานไทย
    มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง
    ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน
    สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ)
    มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท
    มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา
  • SIRNet
    สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
    เครือข่ายผู้หญิงเพื่อความก้าวหน้าและสันติภาพ
    มูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย
    มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย
    มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ(มพน.)
  • สมาคมพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงาน
    สมาคมคลังปัญญาอาวุโสแห่งประเทศไทย
    มูลนิธิพัฒนางานผู้สูงอายุ
    สหพันธ์ชมรมผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร
    มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.)
    มูลนิธิเพื่อนหญิง
  • มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล
    มูลนิธิผู้หญิง
    สมาคมครอบครัวศึกษาแห่งประเทศไทย
    สมาคมเพื่อคนพิการทางสติปัญญาแห่งประเทศไทย
    สมาคม คน พิการ แห่ง ประเทศไทย
    สมาคมคนหูหนวกแห่งประเทศไทย
  • สภาคนพิการทุกประเภท
    สถาบันสร้างเสริมสุขภาพคนพิการ
    มูลนิธิพัฒนาคนพิการไทย
    สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย
    มูลนิธิสากลเพื่อคนพิการ
    HDF
  • มูลนิธิดวงประทีป
    มูลนิธิสร้างสรรค์เด็ก
    มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก
    มูลนิธิหนังสือเพื่อเด็ก
    YPDC Thailand
    มูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็ก
  • มูลนิธิเพื่อเด็กพิการ
    มูลนิธิเด็ก
    คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน (กป.อพช.)
    สำนักงานประสานการพัฒนาสังคมสุขภาวะ
    มูลนิธิสุขภาพไทย
    มูลนิธิกองทุนไทย
  • มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม(มอส.)
    มูลนิธิเครือข่ายครอบครัว
    เครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน
Create by taie